Trimbos logo

Informatie
Tips
Online cursus
E-mail deskundige
Mijn verhaal
Contact
Home
Informatie / Gevolgen voor kinderen / Algemene gevolgen

Algemene gevolgen


Meer kans op psychische ziekte

Kinderen met een psychisch zieke of verslaafde ouder hebben 1,5 keer zo veel kans op een psychische ziekte of verslaving dan andere kinderen. Voor een kind met twee psychisch zieke ouders is de kans nog groter. Dit ligt aan de erfelijkheid van de ziekte, maar ook aan de situatie waarin de kinderen opgroeien. Meestal hebben kinderen andere psychische klachten dan hun ouders. Hieruit valt af te leiden dat de thuissituatie veel invloed heeft op de psychische problemen van volwassen kinderen. Bij depressie en alcoholverslaving is genetische aanleg bewezen.


Problemen waar kinderen tegenaan lopen

Kinderen uit gezinnen met problemen leren bepaalde vaardigheden minder vanzelf. Denk daarbij aan sociale en communicatieve vaardigheden. Zij weten bijvoorbeeld minder goed wat ze van anderen kunnen verwachten. Of hoe ze een gesprek moeten beginnen. Of een kind leert geen grenzen herkennen. Relatieproblemen binnen het gezin kunnen ook effect hebben. Mogelijk durft een kind anderen niet te vertrouwen. Zo’n kind kan later zelf relatieproblemen krijgen.


Isolement

De ziekte of verslaving van de ouder beïnvloedt altijd het dagelijks leven van het gezin. Het kind weet vaak niet waar het aan toe is als het thuis komt. Of welke stemming de ouder op dat moment heeft. Hij of zij schaamt zich misschien voor het gedrag van de ouder of voor de rommel in huis. Daarom neemt het kind geen vrienden mee naar huis. Zo kan een kind in een isolement raken. Dat betekent bijvoorbeeld dat het kind weinig of geen vrienden en activiteiten buitenshuis heeft. Wat je als ouder kunt doen om te voorkomen dat je kind in een isolement komt, kun je vinden bij sociaal netwerk van je kind.


Parentificatie

Soms gaan kinderen, vooral oudste kinderen, zich heel verantwoordelijk voelen voor het gezin of de zieke ouder. Parentificatie heet dit, van het Engelse woord ‘parent’ (‘ouder’). Het kind neemt de rol van de ouder of partner op zich.
Hij of zij kan bang zijn de ouder lang alleen te laten. Kinderen worden vaak heel behulpzaam. Door een luisterend oor te bieden of boodschappen te doen en te helpen in de huishouding. Taken die vaak niet passen bij hun leeftijd en ontwikkeling.
Parentificatie is niet alleen negatief. Het is eigenlijk een logische reactie. Bovendien geeft het een goed en belangrijk gevoel om je ouder te helpen. Maar de ontwikkeling van je kind mag niet in de knel komen. Een kind heeft ruimte en tijd nodig om kind te zijn.


Eigen gevoelens wegcijferen

'Laat ik m’n mond maar houden. Papa of mama heeft het toch al zo moeilijk!' Kinderen zien en merken veel meer dan je denkt. Misschien delen ze dat niet met hun ouder. Bijvoorbeeld om uit angst het allemaal (nog of weer) erger te maken. Hun eigen zorgen houden ze om die reden ook vaak voor zich. Ze willen hun belaste ouders niet lastigvallen. Veel kinderen delen dit ook niet met anderen. Ze blijven loyaal en willen hun ouders niet afvallen. Zo blijft je kind er alleen mee zitten. Een gesloten kind gaat piekeren, zich verwijten maken of zich schuldig voelen. Misschien wordt hij of zij bang voor de eigen toekomst. Het is belangrijk dat je kind een luisterend oor vindt. Lees bij Actief luisteren, Omgaan met gevoelens en Sociaal netwerk van je kind meer over wat jij kunt doen.


Extra aandacht vragen

Soms vragen kinderen aandacht door zich lastig of druk te gedragen. Ze zoeken ruzie en maken dingen kapot. Of ze worden juist heel knuffelig. Meestal doen ze dat niet als de problemen op een hoogtepunt zijn. Onbewust wachten ze af tot het thuis wat beter gaat. Dan voelen ze zich veilig en durven te laten zien: ‘ik ben er ook nog!’. Dat aandacht vragen kan een extra probleem voor je zijn. Misschien kun je dit er niet bij hebben. Probeer de zorg voor je kind dan met andere mensen te delen. Lees hierover meer bij Steun vragen. Bedenk dat vrijwel alle kinderen wel eens zo’n lastige periode hebben. Het is misschien een schrale troost, maar het gedrag van je kind is vrijwel zeker tijdelijk.


Niks aan de hand?

Misschien ondervindt jouw kind geen problemen. Ondanks de problemen van de ouders groeien gelukkig de meeste kinderen vrij probleemloos op. Misschien vinden ze het niet zo leuk thuis, maar ze kunnen ertegen. Toch blijft het belangrijk om samen af en toe leuke dingen te doen en met elkaar te praten. Het kan ook zijn dat problemen pas goed zichtbaar worden als het kind op zichzelf gaat wonen en een eigen leven moet gaan opbouwen.

Problemen bij je kind kun je vaak herkennen aan signalen in het gedrag. Kijk bij gevolgen voor kinderen en klik op de leeftijd van je kind om te lezen welke signalen jouw kind mogelijk geeft.


Download
Folder
folder
Direct aanmelden voor

Online cursus
E-mailen

met een deskundige
Nieuw!

Zelfhulpcursus
Bekijk
Filmpjes
psychische problemen
verslaving

sluiten